Кыш – очраклы рәвештә тайгак һәм егылу очраклары еш очрый торган чор, бигрәк тә кардан соң юллар тайгак булганда, бу аяк-кул сынулары яки буын җәрәхәтләре кебек һәлакәтләргә китерергә мөмкин. Җәрәхәттән яки операциядән соң савыгу процессында таяк ярдәмендә йөрү мөһим этапка әйләнә.
Күп кеше беренче тапкыр таяк куллангач, еш кына шикләр һәм аптыраулар туа: "Ни өчен таяк белән берникадәр вакыт йөргәннән соң арка авырта?", "Ни өчен таяк куллангач, култык астым авырта?", "Кайчан таяктан котылырга мөмкин?"
Култык таягы нәрсә ул?
Култык таяклары - аскы аяк-кул хәрәкәте чикләнгән кешеләргә йөрү сәләтен акрынлап торгызырга ярдәм итә торган гадәти йөрү чарасы. Ул, нигездә, култык асты терәгеннән, тоткадан, таякчыктан, торба аякларыннан һәм таймый торган аяк тышлыкларыннан тора. Таякларны дөрес куллану ярдәмгә мохтаҗ булганнарга тотрыклылык һәм ярдәм генә түгел, ә кулланучыны өске аяк-кулларның өстәмә җәрәхәтләреннән дә саклый.
Култык асты өчен дөрес таякны ничек сайларга?
1. Биеклекне көйләү
Балдакларның биеклеген үзегезнең биеклегегезгә карап көйләгез, гадәттә кулланучының буй озынлыгы минус 41 см.
2. Тотрыклылык һәм ярдәм итүчәнлек
Култык асты таяклары нык тотрыклылык һәм терәк бирә, һәм аяк-куллары үз авырлыгын күтәрә алмаган кулланучылар өчен яраклы. Кулланучының конкрет ихтыяҗларына карап, аларны бер якта да, ике якта да кулланырга мөмкин.
3. Чыдамлык һәм куркынычсызлык
Култык асты балдаклары басымга һәм бәрелүгә чыдамлык кебек куркынычсызлык үзенчәлекләренә ия булырга һәм билгеле бер ныклык таләпләренә туры килергә тиеш. Шул ук вакытта, култык асты балдакларының аксессуарлары нык һәм ышанычлы җыелган булырга, куллану вакытында гадәти булмаган тавыш чыгармаска, һәм барлык көйләү өлешләре дә шома булырга тиеш.
Култык асты таяклары кемнәргә яраклы?
1. Аскы аяк-кул җәрәхәтләре алган яки операциядән соң савыгу алган пациентлар: Аяк сынганда, буыннарны алыштыру операциясендә, бәйләвеч җәрәхәтләрен төзәтүдә һ.б. култык асты таяклары авырлыкны бүлешергә, җәрәхәтләнгән аскы аяк-кулларга йөкләнешне киметергә һәм савыгуга ярдәм итә ала.
2. Кайбер неврологик авырулары булган кешеләр: Инсульт, арка мие җәрәхәте, полиомиелит нәтиҗәләре һ.б. аяк-кул көченең кимүенә яки координациянең начарлануына китергән очракта, култык таяклары йөрергә ярдәм итә һәм тотрыклылыкны яхшырта ала.
3. Өлкән яшьтәге яки көчсез кешеләр: Әгәр кешеләр йөрүдә кыенлыклар кичерәләр яки физик функцияләр начарлану сәбәпле җиңел арыйлар икән, култык таяклары куллану аларның йөрүдәге ышанычын яки куркынычсызлыгын арттыра ала.
Култык асты таякларын куллану өчен саклык чаралары
1. Култык астына озак вакыт басым ясаудан сакланыгыз: Куллану вакытында култык асты терәгенә артык авырлык төшермәгез. Култык астындагы нервлар һәм кан тамырларына зыян килмәсен өчен, култык асты тоткычларын тоту өчен, нигездә, кулларыгызга һәм учларыгызга таянырга кирәк, бу исә оешуга, авыртуга яки хәтта җәрәхәтләргә китерергә мөмкин.
2. Балдакны даими тикшереп торыгыз: детальләрнең йомшак, тузган яки зыян күргән булуын тикшерегез. Әгәр дә нинди дә булса проблема табылса, куркынычсыз куллануны тәэмин итү өчен аларны вакытында ремонтларга яки алыштырырга кирәк.
3. Җир мохите куркынычсызлыгы: Йөрү өслеге коры, тигез һәм киртәләрдән азат булырга тиеш. Тайгак, каты яки чүп-чар белән капланган өслекләрдә йөрмәскә тырышыгыз, шуның белән тайгак яки абынып төшүдән сакланыгыз.
4. Фокусны дөрес кулланыгыз: Балдаклар кулланганда, куллар, җилкәләр һәм бил бергә эшләргә тиеш, мускулларның арыганлыгын яки җәрәхәтләнүен булдырмас өчен билгеле бер мускулга артык таянмаска кирәк. Шул ук вакытта куллану ысулы һәм вакыты кешенең үз физик хәленә һәм реабилитация барышына карап көйләнергә тиеш. Әгәр дә нинди дә булса уңайсызлык яки сораулар туса, вакытында табибка яки профессиональ реабилитация персоналына мөрәҗәгать итегез.
Ташлап китү вакыты
Култык таякларын куллануны кайчан туктатырга кирәклеге сөякләрнең төзәлү дәрәҗәсенә һәм шәхси реабилитация процессына бәйле. Гадәттә, сынган очлар сөяк төзәлгәч һәм зарарланган аяк-кулның мускул көче нормаль хәлгә якынлашкач, куллану ешлыгын тулысынча туктаганчы әкренләп киметергә мөмкин. Ләкин конкрет вакытны табиб билгеләргә тиеш, аны үзегез хәл итәргә ярамый.
Савыгу юлында һәрбер кечкенә алга китеш тулы савыгуга зур йогынты ясый. Бу мәкалә сезгә ярдәм итәр дип өметләнәбез. Әгәр дә сез таяк куллану яки башка реабилитация процесслары вакытында нинди дә булса проблемалар яки борчылулар белән очрашсагыз, зинһар, вакытында профессиональ ярдәм сорагыз.
Бастырылган вакыты: 2025 елның 12 мае